A覺z ve di sal覺覺
A覺z,sindirim sisteminin balang覺c覺d覺r. B羹t羹n besinler a覺z yoluyla al覺n覺r. Al覺nan besinler a覺zda bulunan diler yard覺m覺yla sindirime haz覺rlan覺r. Bu nedenle d覺 ortamla ilikili olan a覺z ve dilerimizin sal覺kl覺 olmas覺 olduk癟a 繹nemlidir. A覺z ve dilerin sal覺覺 i癟in 繹ncelikle bu b繹lgelerin temizliine 繹nem vermeliyiz. Az覺m覺z覺n sal覺覺 i癟in a覺r覺 s覺cak g覺dalara dikkat ederek a覺z i癟i dokular覺n yanmas覺n覺 繹nlemeliyiz. Yine yemeklerden sonra a覺z i癟i suyla y覺kanarak buralardaki kokumaya neden olan besin art覺klar覺 temizlenmelidir. A覺z i癟inde yaralar olutuu zaman hekime g繹sterilerek, tedavi ettirilmelidir. Ayn覺 ekilde dilerin sal覺覺 i癟in d羹zenli olarak diler,f覺r癟alanarak temizlenmelidir. Besin art覺klar覺n覺 di aralar覺nda kalarak 癟羹r羹meye neden olmas覺 繹nemlidir. A覺z kokular覺n覺n ve bir 癟ok rahats覺zl覺覺n di 癟羹r羹klerinden kaynakland覺覺 unutulmayarak, temizlie 繹nem verilmelidir. A覺z ve dilerin sal覺kl覺 olmas覺 ho bir g繹r羹n羹m vererek kiinin konuma, g羹lme gibi durumlarda rahat hareket etmesine yard覺mc覺 olur. Di 癟羹r羹羹nden dolay覺 az覺 kokan kiinin 癟evresini rahats覺z etmesi s覺k覺nt覺l覺 durum oluturur. K覺saca a覺z sal覺覺, di sal覺覺 ile yak覺ndan ilgilidir.
Di 羹r羹mesi
Yap覺lan arat覺rmalar sonucunda 癟ocuklar覺n 癟ounda di 癟羹r羹羹ne rastlanm覺t覺r. Di 癟羹r羹mesine a覺zdaki bakteriler neden olur. Bakterilerin yan覺nda di 癟羹r羹mesine neden olan dier 繹eler, di aralar覺nda kalan besin art覺klar覺 ile duyarl覺 bir di y羹zeyidir. Dilerin 癟羹r羹mesine neden olan besinler 繹zellikle karbonhidratl覺 dier bir ifadeyle ekerli yiyeceklerdir.
Di 癟羹r羹mesinin 繹nemli nedenlerinden birisi de sudaki fl羹or eksikliidir. Fl羹or di minesinin direncini artt覺rarak, 癟羹r羹meyi 繹nler. Bu nedenle sularda fl羹or eksiklii varsa sal覺k kurulular覺ndan gerekli yard覺m al覺nmal覺d覺r. Fl羹or fazlal覺覺 ise dilerde sararmaya neden olur.
Dilerimizin d羹zenli olarak f覺r癟alan覺p temizlenmemesi durumunda di aralar覺nda kalan besin art覺klar覺 bakteriler taraf覺ndan par癟alan覺r. Par癟alanan besinler, bakteriler ve salg覺lardan di pla覺 denilen birikintiler oluur. Besin maddelerini bakteriler taraf覺ndan par癟alanmas覺yla oluan asitler diin minesini ve kemiini oyar. Dite oluan bu oyua KAV襤TE denir. Dite oluan bu oyuklar zamanla giderek b羹y羹r ve derinleir. B繹ylece zamanla diin sert k覺sm覺 olan mine tabakas覺 delindikten sonra daha kolay oyulan yumuak dokuya ula覺l覺r. Diteki oyulma devam ederek, di 繹z羹ne ula覺r. Diteki 癟羹r羹menin di 繹z羹ne ulamas覺yla di ar覺lar覺 olumaya balar. Di ar覺s覺n覺n olmad覺覺 durumlar di sal覺覺n覺n yerinde olduunu g繹stermez. Bakterilerin di 繹z羹ne ulamas覺ndan sonra burada iltihaplanma meydana gelir. Buna APSE denir. 羹r羹k di 繹z羹ne ulat覺ktan ve 繹zellikle de apse olutuktan sonra diin tedavi edilme ans覺 art覺k kalamam覺t覺r.
Dilerin 癟羹r羹mesi hem s羹t dilerinde hem de kal覺c覺 dilerde meydana gelebilir. Dilerin 癟羹r羹me nedenlerini k覺saca aa覺daki gibi s覺ralayabiliriz;
B羹y羹me ve gelime d繹nemlerinde kalsiyum, fosfor ve fl羹or bak覺m覺ndan yetersiz besinlerin al覺nmas覺,
ekerli besinlerin a覺r覺 t羹ketilmesi,
Dilerin f覺r癟alanmamas覺
Yumuak besinlerle beslenilmesi
S覺k s覺k gebe kal覺nmas覺
Erken bebeklik d繹nemlerine y羹ksek ate olumas覺
Yanl覺 ve hatal覺 ila癟 kullan覺lmas覺 di 癟羹r羹mesine neden olan etmenlerdir. A覺z a癟覺k durumda uyumak da diler i癟i zararl覺 olabilir.
Di 癟羹r羹klerinde erken tan覺 ve tedavi hem sal覺k hem de sosyal ve ekonomik y繹nden b羹y羹k 繹nem ta覺r. Di 癟羹r羹kleri daha ilk aamada tespit edilip, tedavisi yap覺l覺rsa di kurtar覺l覺r. 襤lk aamada tedavi i癟in yap覺lan harcamalar daha azd覺r. Ayr覺ca sal覺k personelinin zaman kayb覺 da en azd覺r. 羹r羹羹n ilerleyen aamas覺nda yap覺lan harcama ve emek artar. Di tedavisinde kullan覺lan ara癟 ve malzemelerin d繹viz 繹denerek ithal edildii d羹羹n羹l羹rse 羹lkemiz ekonomisi a癟覺s覺ndan ne derece 繹nemli olduu daha iyi anla覺l覺r. K覺saca belirtecek olursak 癟羹r羹羹n erken tehis edilmesi diin kurtar覺lmas覺n覺n yan覺nda ekonomik y繹nden de b羹y羹k yararlar salar.
D襤 ET襤 HASTALIKLARI
Dieti:Dii saran pembe, sert k覺vaml覺 dokudur. Dietlerinin sal覺覺na yeterince 繹zen g繹sterilmezse dietihastalan覺r, ar覺r ve hatta di kay覺plar覺na neden olabilir. Dietlerinin sal覺覺na yeterince 繹zen g繹sterilmezse, ilk olarak dieti iltihab覺 yani gingivit oluur. Gingivitli dieti, yumuak bakteri pla覺ndan dolay覺 iltihaplan覺r. Bu d繹nemde kanamaya balarlar. Eer plak temizlenmezse, sertleir ve tartara (di ta覺) d繹n羹羹r. Gingivit, uygun ev bak覺m覺 ve di hekimi taraf覺ndan yap覺lan d羹zenli tedavi ile iyileir ve kemik kayb覺 繹nlenir. Gingivitin ileri haline periodonti denir. Periodontide,yumuak dokular ier, lifler kopar, doku diten ayr覺l覺r ve kemik erimeye balar. Periodontide, kemik ve 癟evre dokularda ciddi harabiyet oluur. Tedavi edilmezse diler sallan覺r ve sonu癟 olarak d羹erler.
Dieti iltihaplar覺n覺n genel olarak nedenleri:
㏎羹rekli ve uygun olmayan k羹rdan kullan覺lmas覺
＄ vitamini yetersizlii
㏎ivri ve sert cisimlerle di aralar覺n覺n kar覺t覺r覺lmas覺
㎏羹cuttaki kan, eker, b繹brek hastal覺klar覺 gibi sistemik hastal覺klar覺n olmas覺 ve zaman覺nda tedavi edilmemesidir.
Di 羹r羹羹 ve Dieti Hastal覺klar覺n覺n Genel V羹cut Yap覺s覺yla 襤likisi
Di 癟羹r羹羹 ve dieti hastal覺klar覺n覺n sadece az覺 deil, b羹t羹n v羹cudu etkiler. A覺zdaki rahats覺zl覺klardan biri de a覺z kokusudur. Sebepleri, dieti hastal覺klar覺, di 癟羹r羹羹, solunum
ve sindirim sistemi hastal覺klar, sin羹zit. vb. hastal覺klard覺r. A覺z kokusu, insan覺n sosyal olmas覺n覺 engeller, insan ilikilerini y羹r羹tememesine ve insan 癟evresinden uzak durmaya iter. Di 癟羹r羹羹 ve dieti hastal覺klar覺, b繹lgesel ve bedensel hastal覺klara neden olur. A覺zdaki 癟羹r羹k, kan yoluyla b羹t羹n v羹cuda (kalp, b繹brekler, eklemler, sindirim sistemi. ) yay覺labilir ve hastal覺klara yol a癟abilir. Bunlar覺n tedavisi de hem maddi hem de manevi y繹nden kay覺plara yol a癟ar. Bu y羹zden, hi癟 bir zaman a覺z ve di sal覺覺n覺n aksat覺lmamas覺, her zaman iyi bak覺m yap覺lmas覺 gereklidir.
